Điều trị và phòng bệnh sốt xuất huyết ở trẻ đúng cách

Hiện nay, chưa có vắc-xin phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue. Để phòng bệnh ở các vùng có dịch, phải theo dõi và tiêu diệt côn trùng

1. Điều trị bệnh sốt xuất huyết

Điều trị sốt xuất huyết thể không choáng
Ở độ 1, khi bệnh nhân sốt kèm với dấu tổng quát không đặc thù, biểu hiện xuất huyết duy nhất là dấu hiệu dây thắt (+), bệnh nhân thường mất nước do sốt cao, chán ăn và có khi do nôn. Cần bù dịch cho người bệnh bằng cách cho bệnh nhân uống nhiều nước. Ngoài nước sôi nguội ta nên cho bệnh nhân uống thêm dung dịch ORS, nước trái cây. Đồng thời cần hạ nhiệt cho người bệnh, trong giai đoạn sốt, tránh dùng Salicylate (Aspirine) vì có thể gây xuất huyết và toan máu. Thuốc nên dùng là Paracetamol. Cần phải theo dõi bệnh nhân thật sát để có thể phát hiện sớm những dấu chứng đầu tiên của choáng.

Ở độ 2, khi bệnh nhân có những biểu hiện như độ 1 kèm với xuất huyết tự nhiên, thường là xuất huyết dưới da và niêm mạc, chúng ta điều trị như độ 1. Chỉ định cho truyền tĩnh mạch nếu bệnh nhân nôn mửa nhiều gây mất nước hoặc đe doạ gây mất nước vì không uống được hoặc bệnh nhân có những dấu hiệu cô đặc máu (Hct > 43%), hoặc có dấu mất nước lâm sàng độ 2. Lượng dịch cho truyền được tính giống như lượng dịch truyền cho trẻ mất nước trung bình. Theo dõi sát bệnh nhân. Nếu có những triệu chứng tiền choáng hay choáng thì bệnh nhân phải được điều trị hồi sức tích cực .

Điều trị Sốt xuất huyết Dengue thể có choáng
Áp dụng ở độ 3 và độ 4, khi bệnh nhân có dấu suy tuần hoàn, mạch nhanh nhẹ, huyết áp kẹp, hoặc huyết áp hạ, da lạnh, ra mồ hôi, vật vã, kích thích, choáng nặng, mạch và huyết áp không đếm và đo được, cần đưa người bệnh đến các tuyến y tế cao hơn các tuyến y tế cơ sở, cần tham khảo thêm phác đồ điều trị sốt xuất huyết Dengue của Bộ Y tế.

Thay thế ngay lập tức thể tích huyết tương đã mất: Ban đầu, ta cho truyền dung dịch Ringer Lactate hoặc NaCl 0,9% với số lượng 20ml/kg, chảy nhanh tối đa. Nếu bệnh nhân choáng nặng, phải bơm trực tiếp vào tĩnh mạch. Trong trường hợp tình trạng choáng đã kéo dài, sau khi cho 20ml/kg loại dịch trên, cho truyền tiếp dung dịch plasma hoặc một chất thay thế plasma (như Dextran 40) với tốc độ 10 – 20ml/kg/giờ. Trong hầu hết các trường hợp, không cần thiết phải cho quá 20 – 30ml plasma/kg (hoặc quá 10 – 15ml Dextran/kg).

Tiếp tục thay thế lượng huyết tương đã mất dựa vào Hct: Ngay cả khi thấy bệnh nhân cải thiện các dấu hiệu sống rõ rệt và Hct có giảm xuống, ta cũng phải cho truyền dịch tiếp với tốc độ 10ml/kg/giờ, sau đó điều chỉnh tuỳ theo mức độ thoát huyết tương vì hiện tượng thoát huyết tương còn tiếp tục trong 24 – 48 giờ.

Dịch cho trong giai đoạn này là Dextrose 5% hoặc 1/2 Ringer Lactate với 1/2 Glucose 5%, hoặc 1/2 NaCl 0,9% với 1/2 Glucose 5%. Trong các trường hợp bệnh nhân choáng nặng, khó phục hồi, đôi khi phải đo áp lực tĩnh mạch trung tâm. Nên ngừng truyền dịch khi Hct giảm xuống mức 40% và khi thấy bệnh nhân thèm ăn trở lại. Dấu chứng có giá trị cho ta biết thể tích huyết lưu đã thoả đáng là số lượng nước tiểu gần bình thường.

Điều chỉnh các rối loạn điện giải và chuyển hoá nếu có . An thần: Nên tiêm hoặc cho uống thuốc an thần đối với bệnh nhân vật vã, kích thích.

Liệu pháp oxy: Cho tất cả các bệnh nhân thở oxy qua mũi.

Vấn đề truyền máu: Tất cả bệnh nhân bị choáng cần phải cho phân loại nhóm máu và khi trên lâm sàng có chảy máu nặng cần có chỉ định truyền máu.

Theo dõi điều trị choáng: Để đánh giá tốt kết quả điều trị, cần theo dõi các dấu hiệu sống (nhiệt, mạch, huyết áp, nhịp thở) và đo lại Hct. Nếu bệnh nhân có bất kỳ dấu hiệu nào báo choáng trở lại, phải tiến hành điều trị mạnh mẽ ngay. Khi người bệnh hết sốt 2 ngày, tỉnh táo, mạch, huyết áp bình thường và số lượng tiểu cầu lớn hơn 50.000/mm3, mới được cho xuất viện.

2. Phòng bệnh sốt xuất huyết

Hiện nay, chưa có vắc-xin phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue. Để phòng bệnh ở các vùng có dịch, phải theo dõi và tiêu diệt côn trùng trung gian truyền bệnh là muỗi Aedes aegypti và lăng quăng. Diệt muỗi bằng nhiều cách như dùng hương trừ muỗi, bình xịt muỗi, xe phun thuốc dạng phun sương dùng cho cộng đồng, kem bôi da, đập muỗi bằng tay, .. Diệt bọ gậy bằng cách dọn dẹp các nơi nước đọng quanh nhà, các vật có chứa nước, những nơi trữ nước có nắp đậy, thả cá ở các chậu cây cảnh chứa nước,…

Loài giáp xác Mesocyslop đang được thả thử nghiệm vào ao hồ để ăn bọ gậy Aedes aegypti, có khả năng giải quyết bệnh trên phạm vi cả nước. Để đạt kết quả trên cộng đồng, ngành y tế và các ban ngành cần phối hợp với nhau. Khi có dịch, cần áp dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân độ Dengue xuất huyết, phát hiện chẩn đoán sớm, phân loại, xử trí thích hợp với các mức độ.

Cùng Danh Mục:

Nội Dung Khác

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *